Powtórka z klasyki. A jak Almodóvar, B jak Banderas i wyjątkowy wieczór z hiszpańską kuchnią i tradycją

W programie 24. TKH znalazły się „Matador” (1986), „Prawo pożądania” (1987) i „Kobiety na skraju załamania nerwowego” (1988) – trzy fundamentalne filmy Pedra Almodóvara, które ugruntowały jego niepowtarzalny styl i zapoczątkowały międzynarodowy sukces dzięki intensywnym fabułom o pożądaniu, namiętności, obsesji, zdradzie, porzuceniu, rozpaczy i narodzeniu się na nowo.

Z tej okazji łączymy siły z restauracją Tres Toros na warszawskim Powiślu i 25 marca zapraszamy na specjalny hiszpański wieczór do Kina Muranów, gdzie po seansie „Kobiet na skraju załamania nerwowego” będziemy mogli zanurzyć się jeszcze bardziej w iberyjskiej kulturze i kuchni.

25.03 (środa), 20:30 | Kino Muranów – pokaz specjalny z hiszpańskim poczęstunkiem

KOBIETY NA SKRAJU ZAŁAMANIA NERWOWEGO

„Kobiety na skraju załamania nerwowego” to jeden z najsłynniejszych hiszpańskich filmów. Jane Fonda była zafascynowana przedstawioną w nim historią i kupiła prawa do zrealizowania amerykańskiej wersji, jednak ta nigdy nie powstała. Powstał zaś musical na Broadwayu, w którym wystąpiły między innymi Sherie Rene Scott i Patti LuPone. Film zrywa z tradycyjnym wizerunkiem Hiszpanii, ukazując nowoczesne, miejskie, wolne i demokratyczne społeczeństwo, a bohaterkami są niezależne, silne kobiety. W czasach dyktatury Franco kobiety nie miały wielu praw i oczekiwano od nich, że będą zajmować się domem i dziećmi oraz „uszczęśliwianiem męża”.

Jedenaście przykazań dobrej żony zgromadzono w poradniku z 1953 roku, według którego „dobra żona zawsze powinna wiedzieć, gdzie jest jej miejsce” i w szczególności powinna „zrozumieć męża, jeśli ten nie wróci na noc”. W latach 80. XX wieku nastąpił wielki ruch feministyczny, w którym kobiety uzyskały więcej praw i wolności: wolność seksualną, wolność słowa, dostęp do edukacji i prawo do pracy. Film Almodovara podkreśla te zmiany. Demistyfikuje uprzedmiotowienie kobiet i przedstawia je jako prawniczki, feministki, a nawet morderczynie. To sposób na powiedzenie, że kobiety mogą zrobić tyle samo, (jeśli nie więcej) co mężczyźni. Reżyser doskonale znał silne kobiety. Jego ojciec był poganiaczem mułów, spędzał dużo czasu poza domem, więc Almodóvar dorastał w otoczeniu kobiet. I pewnie to doświadczenie oraz silna więź z matką, były powodem, dla którego zdecydował się na obsadzenie w swoich filmach niezależnych, nietuzinkowych bohaterek.

Więcej o filmie

MATADOR

„Matador” – połączenie erotycznego thrillera z melodramatem był pierwszym dziełem Pedra Almodovara, które trafiło do kin w Stanach Zjednoczonych. Zafascynowany reżyserem Quentin Tarantino uważa, że pierwsze minuty otwierające film to „najdziksza scena w historii kina”. Mówi się, że marzeniem Almodovara było obsadzenie Marcella Mastroianniego w roli emerytowanego toreadora. Ostatecznie znakomicie zagrał go Nacho Martínez. Partneruje mu Assumpta Serna. „Większość facetów pracujących na planie była gejami, jak Pedro, czy mój partner Nacho Martínez, a także aktor, z którym poszłam do łóżka w pierwszej mojej scenie, Jesús Ruyman.” – wspomina aktorka. Mimo scen seksu i nagości, w których brała udział, co zniechęciło inne aktorki do przyjęcia roli, czuła się „tak komfortowo, jak to tylko możliwe”.

Był to drugi film, w którym Antonio Banderas współpracował z Almodovarem i za rolę otrzymał nominację do nagrody Goya. W jednym z epizodów wystąpił sam reżyser. „Matador” jest jego pierwszym dojrzałym dziełem po serii nieokiełznanych, transgresyjnych komedii, przy jednoczesnym zachowaniu prowokacyjnego stylu. Film zgłębia złożoną relację między namiętnością, seksem i śmiercią, która ma być zwieńczeniem przyjemności erotycznej, a opowiedziana w nim historia jest romantyczna i amoralna, intymna i perwersyjna. Znajdziemy w nim motywy powtarzające się w twórczości reżysera: obsesję, czarny humor oraz estetykę intensywnych kolorów – róż, żółć i czerwień kojarzone ze światem walk byków i słynne zdania, jak to: „Kobiety powinny być zabijane jak byki, osaczane, zanim zdadzą sobie z tego sprawę”.

Więcej o filmie

PRAWO POŻĄDANIA

W „Prawie pożądania”, uważanym za wzór gejowskiego melodramatu, Almodóvar (główna rola w filmie to alter ego reżysera) pokazuje homoseksualizm i transseksualizm w sposób naturalny i bez stygmatyzacji, przełamując tabu, jakim były one w Hiszpanii lat 80. XX wieku, kiedy homoseksualizm był wyśmiewany, a w najlepszym razie pomijany, zaś osoby transseksualne były często przedstawiane jako chore i ułomne. Jest ono kluczowe dla zrozumienia ewolucji reżysera, który często wspominał, że „Prawo pożądania” to jeden z jego najbardziej osobistych filmów i jeden z tych, z których jest najbardziej dumny. Pedro i jego brat, Agustin Almodovar, grają epizody w „Prawie pożądania”, a oprócz tego reżyser dubbinguje jedną z postaci i śpiewa, w duecie z Fabio McNamarą, „Satanasę” – kultową piosenkę madryckiej movidy.

Do historii kina przeszła nocna scena, w której Carmen Maura, w upalną madrycką noc, prosi zamiatacza ulic, żeby oblał ją wodą. Scena powstała ad hoc. „Złapali faceta, który podlewał rośliny, ogrodnika z ratusza, kazali mu podłączyć wąż i lać na mnie wodę. Zrobił to, a ja upadłem na ziemię, bo nie możecie sobie wyobrazić siły tego węża. I jak wspaniała wyszła potem ta scena. To właśnie jest magia kina, wszystko jest kłamstwem, ale potem wszystko jest prawdą. Innego dnia przyjechaliśmy na plan, a Pedrowi w ogóle nie podobała się scenografia, więc był bardzo smutny. Poszłam zrobić sobie makijaż, a on wrócił z dwiema siekierami i zapytał mnie: „Którą wolisz?” Wzięłam obie siekiery i powiedziałam: „Tę,”. A on na to: „No to ją weź, bo to wszystko zniszczysz”. I wymyślił, że rozwalę dekoracje, rozmawiając przez telefon. Wtedy wszystko wydawało mi się normalne. To było wspaniałe. Pedro miał sposób, w jaki rozumiał swoje historie i dzięki temu wszystko do siebie pasowało” – wspomina Carmen Maura.

Więcej o filmie

Harmonogram projekcji dostępny jest na stronie TKH i stronach poszczególnych kin.

24. Tydzień Kina Hiszpańskiego odbędzie w dniach 19-29 marca 2026 w ośmiu miastach w całej Polsce: